Skip to main content
Ghiền Trip

Find a trip

Find my bookingVIENMenu

Get advice

Leave your number and the Ghiền Trip team will call you back as soon as possible.

For example: 0912 345 678

Or contact us directly

Kinh nghiệmĐà Nẵng

Ngũ Hành Sơn: leo Thủy Sơn, vào động Huyền Không và ghé làng đá Non Nước

Ở Ngũ Hành Sơn, khách leo Thủy Sơn: hai đến ba giờ qua chùa Linh Ứng, chùa Tam Thai và động Huyền Không, lên bằng thang máy hoặc bậc đá. Bài nói thứ tự đi, giờ có nắng rọi vào động, chỗ trơn và tối, cách mua đồ đá Non Nước và mùa lễ hội Quán Thế Âm.

Ban biên tập Ghiền TripUpdated · Published
12 min read

This page is not yet available in English. You are reading the Vietnamese version.

Đà Nẵng — Các ngọn núi đá của Ngũ Hành Sơn nhìn từ Thủy Sơn
Ảnh: Viethavvh / Wikimedia Commons (Public domain)

Leo Ngũ Hành Sơn thực ra là leo Thủy Sơn, ngọn lớn nhất của cụm núi đá cẩm thạch khoảng 8 km về phía đông nam, chừng 15 phút xe từ trung tâm. Hai đến ba giờ trên bậc đá mòn bóng đưa người đi qua chùa Linh Ứng nhìn ra biển, chùa Tam Thai trên tầng cao, rồi xuống động Huyền Không, nơi nắng gần trưa xuyên qua vòm đá.

Leo bậc đá hay đi thang máy lên Thủy Sơn?

Thang máy chỉ lên tới ngang chùa Linh Ứng, lưng chừng núi. Chùa Tam Thai và động Huyền Không vẫn ở trên những bậc đá hẹp và cao, nên người chọn thang máy vẫn phải leo một đoạn. Vé thang máy mua riêng ở quầy cổng số 2. Từ khoảng 9 giờ, khi xe khách đoàn đỗ kín chân núi, hàng chờ thang máy có lúc lâu hơn leo bộ.

Hai cổng lên núi cùng ở chân núi phía nam, trên đường Huyền Trân Công Chúa. Cổng số 2 ở phía đông có thang máy và lối 108 bậc tới chùa Linh Ứng; cổng số 1 ở phía tây nam có lối khoảng 156 bậc, lên thẳng chùa Tam Thai ở tầng cao, và từ cổng này đi dọc đường chừng 150 m về phía đông là cửa động Âm Phủ. Bậc nào cũng là cẩm thạch mòn bóng. Dưới nắng gần như trắng. Ướt một chút là trơn.

Thang máy hay bậc đá

  • Thang máy

    Suits Người lớn tuổi, người đau gối, ngày nắng gắt

    Pros

    • Giữ sức cho đoạn bậc đá phía trên
    • Đi xuống bằng thang máy đỡ cho đầu gối

    Cons

    • Chỉ tới lưng chừng núi, phần trên vẫn phải leo
    • Hàng chờ dài từ giữa buổi sáng
  • Leo bậc đá

    Suits Người khỏe, đi sớm, muốn đi một vòng qua núi

    Pros

    • Không phải xếp hàng, đi theo nhịp của mình
    • Lên một cổng, xuống cổng kia, không lặp đường

    Cons

    • Bậc cẩm thạch mòn bóng, trơn khi ướt
    • Nóng và mệt vào giữa trưa từ tháng 5 tới tháng 8
    • Không đi được với xe đẩy trẻ em hay xe lăn

Ngũ Hành Sơn có mấy ngọn núi, vì sao khách chỉ leo Thủy Sơn?

Năm tên mà sáu núi. Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ là tên vua Minh Mạng đặt, và Hỏa Sơn có hai ngọn. Xưa kia các khối cẩm thạch này là đảo gần bờ, về sau cát bồi nối vào đất liền, nên đến giờ nhìn từ đường ven biển vào vẫn thấy chúng nhô lên giữa bãi cát phẳng như những hòn đảo bị bỏ lại trên bờ.

Thủy Sơn có năm chùa tháp, chín hang động và hai đài ngắm cảnh nối với nhau bằng bậc đá, nhiều hơn hẳn các ngọn khác. Hai con đường bậc cấp lên núi có từ lần đầu vua Minh Mạng ghé chơi. Kim Sơn có chùa Quán Thế Âm, nơi mở lễ hội mỗi mùa xuân; các ngọn còn lại thấp, sườn từng bị khai thác đá. Nhà dân, xưởng đá mọc sát chân. Lối lên ít, hẹp.

Cả cụm Ngũ Hành Sơn là di tích quốc gia đặc biệt, và chữ khắc trên vách các động được UNESCO ghi danh. Nhiều dòng chữ nằm ngang tầm mắt bên lối đi. Chỉ đứng xem, đừng sờ hay tì lưng vào vách.

Trên Thủy Sơn đi điểm nào trước, điểm nào sau?

Thủy Sơn có ba tầng đỉnh, người xưa ví với ba ngôi sao Tam Thai: Hạ Thai thấp nhất ở phía đông nhìn ra biển, Trung Thai ở giữa, Thượng Thai cao nhất nhìn về phía sông. Lộ trình dưới đây đi từ cổng số 2, theo thứ tự người đi gặp, từ sân chùa nhìn ra biển xuống lòng hang tối rồi về cổng số 1.

Lộ trình trên Thủy Sơn

  1. Chân núi

    Cổng số 2

    Mua vé, gửi xe, chọn thang máy hay bậc đá. Đi sớm thì chân núi còn vắng.

  2. Hạ Thai

    Chùa Linh Ứng và tháp Xá Lợi

    Ngôi chùa quay mặt ra biển, khác với chùa Linh Ứng ở Sơn Trà. Tháp Xá Lợi nhiều tầng đứng cạnh sân chùa.

  3. Hạ Thai

    Vọng Hải Đài

    Đài ngắm nhìn xuống bãi cát Non Nước; ngày trời trong thấy Cù Lao Chàm ở phía đông nam.

  4. Hạ Thai

    Động Tàng Chơn

    Bước từ nắng vào, hơi đá mát và ẩm phả ra; trần thấp, có chỗ phải cúi người.

  5. Trung Thai

    Cổng trời và động Vân Thông

    Qua cổng đá Vân Căn Nguyệt Quật là khe Vân Thông dựng đứng dẫn lên đỉnh, chỉ hợp người không sợ chỗ chật.

  6. Thượng Thai

    Chùa Tam Thai

    Ngôi chùa có từ khoảng năm 1630, từng được vua phong quốc tự. Sân rợp bóng cây, chỗ nghỉ chân giữa chặng.

  7. Thượng Thai

    Động Hoa Nghiêm

    Động nông và sáng, có tượng Quan Thế Âm bằng đá, là cửa ngõ xuống Huyền Không.

  8. Thượng Thai

    Động Huyền Không

    Bậc đá đi xuống một lòng hang tròn và cao; đứng lại vài giây cho mắt quen tối rồi mới bước tiếp.

  9. Thượng Thai

    Vọng Giang Đài

    Đài ngắm sông nhìn về phía tây, ra sông Cổ Cò và các ngọn Kim Sơn, Hỏa Sơn.

  10. Chân núi

    Cổng số 1 và động Âm Phủ

    Xuống bậc về cổng số 1, đi chừng 150 m về phía đông là cửa động Âm Phủ; xong thì sang dãy xưởng đá.

Ngôi chùa mái ngói đỏ hai tầng mái, đầu đao trang trí rồng, trước sân lát đá có tượng sư tử và cột đèn, phía sau là sườn núi cây xanh
Chùa Tam Thai ở Thượng Thai, tầng cao nhất của Thủy Sơn. Ảnh: Chainwit, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Hang độngỞ đâuSáng hay tốiHợp với ai
Tàng ChơnSau chùa Linh ỨngCó khe sáng, trần thấpHầu hết mọi người, phải cúi người vài chỗ
Vân ThôngTrung ThaiKhe hẹp, bậc dựng đứngNgười khỏe, không sợ chỗ chật
Hoa NghiêmTrước lối vào Huyền KhôngNông, khá sángMọi người
Huyền KhôngThượng ThaiRìa tối, giữa động sáng gần trưa ngày nắngMọi người; nền trơn sau mưa
Âm PhủChân núi, vé riêngTối, đèn điện màuNgười lớn; không hợp trẻ nhỏ

Động Huyền Không lúc nào có nắng rọi, trong động tối đến đâu?

Gần trưa, vào ngày nắng. Từ giữa buổi sáng tới đầu giờ chiều, nắng xuyên qua mấy lỗ thủng trên vòm động thành những cột sáng xiên xuống ban thờ, và khói hương làm cột sáng hiện rõ từng vệt, rõ nhất khi mặt trời gần đỉnh đầu. Trời âm u thì không có tia sáng nào. Các nguồn ghi giờ khác nhau đôi chút.

Những luồng nắng xiên qua các lỗ hổng trên vòm hang đá vôi lởm chởm, rọi xuống lòng hang tối mờ khói
Nắng rọi qua các lỗ trên vòm động Huyền Không. Ảnh: Vyacheslav Argenberg, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Lòng động tròn và cao, mát hẳn so với bên ngoài, mùi khói hương đặc lại khi bước từ động Hoa Nghiêm xuống. Đến sớm thì Huyền Không còn tối, ảnh dễ nhòe; muốn có tia sáng, đi các điểm khác trước rồi để Huyền Không vào gần trưa. Vách động mang nhiều chữ khắc nhất núi: thơ, bia ký bằng chữ Hán, chữ Nôm của vua quan và các nhà sư xưa.

Đi sáng sớm hay gần trưa

  • Sáng sớm

    Suits Người ngại nắng, đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi

    Pros

    • Mát, bậc đá chưa hầm nắng
    • Vắng, ít phải chờ thang máy

    Cons

    • Động Huyền Không còn tối, chưa có tia sáng
  • Gần trưa

    Suits Người muốn chụp tia sáng trong động Huyền Không

    Pros

    • Ngày nắng có luồng sáng rọi xuống ban thờ
    • Buổi chiều đi tiếp xuống Hội An là vừa

    Cons

    • Nắng gắt trên các đài ngắm, nhất là tháng 5 tới tháng 8
    • Đông khách đoàn, chờ thang máy lâu

Động Âm Phủ dưới chân Thủy Sơn khác hẳn. Càng vào sâu càng tối, chỉ có đèn điện màu hắt lên vách; trước cửa là cầu Âm Dương, bên trong chia hai lối, một lên "cõi trời" bằng bậc dốc, một xuống "địa ngục" có tượng tả cảnh hành tội, dễ làm trẻ nhỏ sợ.

Đi Ngũ Hành Sơn mặc gì, mang gì?

Quan trọng nhất là giày đế bám: dép tông, giày đế da đều trượt trên bậc cẩm thạch. Núi cũng là nơi có chùa đang hành lễ: áo che vai, quần hoặc váy dài quá gối là đủ để vào chánh điện chùa Linh Ứng và chùa Tam Thai, cởi giày dép trước gian thờ chính. Trên các đài ngắm, nắng hắt từ mặt đá sáng màu nên nóng hơn hẳn dưới chân núi. Trong hang thì mát, ẩm.

Mang theo khi lên Thủy Sơn

  • Giày thể thao hoặc sandal có quai hậu, đế cao su bám
  • Áo che vai, quần hoặc váy dài quá gối
  • Đèn pin nhỏ hoặc đèn điện thoại cho các góc tối ở Tàng Chơn, Vân Thông và Âm Phủ
  • Ít nhất một lít nước mỗi người
  • Mũ và kem chống nắng cho các đài ngắm
  • Áo mưa mỏng cho mùa mưa cuối năm
  • Tiền mặt mệnh giá nhỏ cho vé, gửi xe và nước uống
  • Túi đeo gọn để hai tay rảnh khi bám vách đá

Làng đá Non Nước dưới chân núi: xem gì, mua thế nào?

Dọc đường Huyền Trân Công Chúa và Lê Văn Hiến dưới chân núi là làng đá mỹ nghệ Non Nước, nơi tượng Phật, La Hán, sư tử, rồng, đèn đá bày la liệt tới mép đường và tiếng máy cắt, máy mài vọng ra từ các xưởng phía trong. Nghề có từ thế kỷ 17, tương truyền do ông Huỳnh Bá Quát từ xứ Thanh vào truyền lại. Nay nghề đã vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Đá bây giờ phần lớn không lấy từ Ngũ Hành Sơn: núi đã cấm khai thác, đá được chở từ các mỏ ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ về. Nhiều món bày bán làm bằng máy, thợ đục tay giỏi ngày càng ít. Muốn xem thợ đục tay thì đi qua dãy cửa hàng mặt đường, vào sâu trong xưởng.

Hơn chục tượng La Hán bằng đá cẩm thạch xám trắng đặt trên bệ đá giữa bãi cỏ, phía sau là con đường và dãy nhà bày tượng
Tượng La Hán bằng đá cẩm thạch bày bán ở làng đá Non Nước. Ảnh: Christophe95, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Mua đồ đá lớn và gửi về nhà

Tượng sân vườn, đèn đá, bàn ghế đá quá nặng để xách tay thì các xưởng thường nhận đóng thùng gỗ và gửi đi. Trước khi trả tiền, cần có giấy ghi loại đá, kích thước, cách đóng gói, nơi giao. Chụp ảnh món hàng trước khi đóng thùng để đối chiếu lúc nhận.

Tránh món được giới thiệu là "đồ cổ" hay "tượng Chăm cổ đào được". Thợ Non Nước có khi nhuộm bề mặt bằng bã trà, xi đánh giày, chàm cho đá đậm màu hơn, nên màu sẫm trên một bức tượng không chứng minh được tuổi của nó. Cổ vật thật muốn mang ra khỏi Việt Nam phải có giấy phép, và chỗ của chúng là bảo tàng.

Lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn diễn ra khi nào?

Lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn diễn ra quanh ngày 19 tháng 2 âm lịch, ngày vía Bồ Tát Quán Thế Âm, thường rơi vào cuối tháng 3 hoặc tháng 4 dương lịch. Trung tâm lễ hội là chùa Quán Thế Âm dưới chân Kim Sơn, không phải trên Thủy Sơn. Ngoài phần lễ có đua thuyền trên sông Cổ Cò tái hiện đoàn rước công chúa Huyền Trân, hội cờ làng, đi cà kheo.

Mấy ngày lễ hội, nhiều chương trình diễn ra trên đường Sư Vạn Hạnh và Lê Văn Hiến nên hai đường này rất đông, Thủy Sơn cũng đông; dịp Tết Nguyên đán cũng vậy. Muốn leo núi vắng thì tránh hai dịp này. Muốn xem hội thì lên Thủy Sơn thật sớm rồi mới sang chùa Quán Thế Âm.

Ghép Ngũ Hành Sơn với biển Non Nước hay đường đi Hội An?

Ngũ Hành Sơn nằm đúng trên trục ven biển từ Đà Nẵng xuống Hội An, nên dễ ghép. Cách thứ nhất là ở lại phía Đà Nẵng: leo Thủy Sơn buổi sáng, trưa nghỉ, chiều xuống biển Non Nước, cách chân núi chưa tới một cây số về phía đông qua đường Trường Sa. Mùa mưa cuối năm, nhiều ngày biển động không tắm được.

Cách thứ hai là đi một chiều: sáng leo Thủy Sơn, ghé làng đá, rồi đi tiếp khoảng 20 km xuống Hội An, tới nơi đầu giờ chiều. Cách này hợp người chuyển chỗ ở từ Đà Nẵng sang Hội An, hoặc từ Hội An ra sân bay Đà Nẵng, vì Ngũ Hành Sơn nằm giữa đường.

Frequently asked questions

Leo Ngũ Hành Sơn mất bao lâu?

Các điểm chính trên Thủy Sơn mất khoảng 2 đến 3 giờ; thêm chừng nửa giờ cho động Âm Phủ và nửa giờ cho làng đá Non Nước.

Thang máy Ngũ Hành Sơn lên tới đâu?

Thang máy ở cổng số 2 lên tới lưng chừng Thủy Sơn, ngang chùa Linh Ứng và tháp Xá Lợi. Chùa Tam Thai và động Huyền Không ở cao hơn, vẫn phải leo bậc đá.

Động Huyền Không đẹp nhất lúc mấy giờ?

Ngày nắng, tia sáng rọi qua các lỗ trên vòm động từ giữa buổi sáng tới đầu giờ chiều, rõ nhất gần trưa; trời âm u thì không có.

Trẻ nhỏ và người lớn tuổi đi Ngũ Hành Sơn được không?

Được, nếu đi thang máy lên và dừng ở chùa Linh Ứng, Vọng Hải Đài, động Tàng Chơn. Bỏ hang Vân Thông và lối leo lên đỉnh; cân nhắc động Âm Phủ vì cảnh địa ngục dễ làm trẻ sợ.

Đi Ngũ Hành Sơn nên mặc gì?

Giày đế bám vì bậc cẩm thạch trơn; áo che vai, quần hoặc váy dài quá gối để vào chùa.

Ask the writer · Ban biên tập Ghiền Trip

Ban biên tập Ghiền Trip viết cẩm nang từ thông tin du lịch phổ biến và kinh nghiệm đi đường, và cập nhật khi có thay đổi.

For example: 0912 345 678

Written and checked byBan biên tập Ghiền Trip

Ban biên tập Ghiền Trip viết cẩm nang từ thông tin du lịch phổ biến và kinh nghiệm đi đường, và cập nhật khi có thay đổi.