Cao Bằng là vùng núi đá vôi ở Đông Bắc, nơi dòng sông Quây Sơn đổ qua nhiều bậc đá thành thác Bản Giốc, ngay trên đường biên giới Việt Nam và Trung Quốc. Quanh thác là những thung lũng lúa, hang động và làng bản của người Tày, người Nùng. Bài này dành cho người muốn chọn đúng mùa để thấy thác đẹp, và sắp xếp ba ngày đi từ Hà Nội.
Lượng nước của thác phụ thuộc mưa từng năm, nên các mốc dưới đây chỉ là khoảng thường gặp. Sau một đợt mưa lớn, nước có thể đục màu phù sa; sau vài ngày nắng, nước trong trở lại.
Thác Bản Giốc đẹp vào mùa nào
Mùa nước lớn: khoảng tháng 6 đến tháng 9
Trong mùa mưa, thác nhiều nước nhất, từng tầng đổ trắng xoá và hơi nước bốc lên thành màn sương mỏng. Đây là lúc thác trông hùng vĩ nhất, nhưng nước có thể đục sau mưa, và khi nước dâng quá cao, việc đi bè tre sát chân thác có thể tạm dừng để giữ an toàn.

Mùa thu: khoảng tháng 9 đến tháng 10
Nhiều người chọn mùa thu vì thác vẫn còn nhiều nước, trời thường trong hơn, nước xanh hơn và lúa quanh chân thác chín vàng. Khoảng cuối tháng 9 đến đầu tháng 10 là quãng hay được nhắc tới, nhưng thời điểm lúa chín và mức nước đổi theo từng năm.
Mùa khô: khoảng tháng 12 đến tháng 3
Vào mùa khô, thác ít nước hơn hẳn, có lúc chỉ còn vài dòng chảy chính, nhưng nước thường trong xanh và khách thưa. Trời lạnh, nhất là sáng sớm và tối. Nếu điều bạn muốn là sự yên tĩnh hơn là một bức tường nước, đây vẫn là mùa đáng đi.
Ba ngày từ Hà Nội
Từ Hà Nội đến trung tâm Cao Bằng thường mất khoảng sáu đến tám giờ đường bộ tuỳ cung đường và điểm dừng; nhiều người đi xe khách giường nằm chuyến đêm để tiết kiệm một ngày. Từ trung tâm Cao Bằng đến Bản Giốc còn khoảng hai đến ba giờ đường đèo, qua những thung lũng lúa nằm giữa núi đá.
| Ngày | Gợi ý chặng |
|---|---|
| Ngày 1 | Rời Hà Nội từ sáng sớm đi Cao Bằng; nếu đến sớm, chiều thăm khu di tích Pác Bó, nghỉ ở trung tâm Cao Bằng |
| Ngày 2 | Đi Bản Giốc; ngắm thác, đi bè nếu nước cho phép; chiều vào động Ngườm Ngao, nghỉ gần thác |
| Ngày 3 | Ngắm thác lúc sáng sớm khi còn vắng, rồi trở về Hà Nội |
Ba ngày là vừa đủ nhưng khá nhiều giờ ngồi xe. Nếu có bốn ngày, bạn có thể dành trọn một buổi cho Pác Bó, nghỉ thêm một đêm gần thác, hoặc rẽ vào thung lũng Phong Nậm. Hãy tránh đi đèo vào ban đêm, nhất là khi trời mưa hoặc có sương.
Động Ngườm Ngao và thung lũng quanh thác
Động Ngườm Ngao nằm cách thác Bản Giốc một quãng ngắn, tên động thường được giải thích theo tiếng Tày là "hang hổ". Bên trong có nhiều nhũ đá và măng đá, lối đi đã được làm sẵn và có đèn chiếu sáng. Nền hang có thể ẩm và trơn, nên hãy đi giày đế bám và đi theo lối được chỉ dẫn.

Thung lũng Phong Nậm nằm dọc thượng nguồn sông Quây Sơn, cách đường chính đi Bản Giốc một đoạn rẽ vào khoảng mười lăm cây số, nên hợp để ghé khi bạn nghỉ đêm gần thác. Ngắm từ ven đường là đủ; nếu muốn vào gần ruộng, hãy hỏi người dân trước.
Pác Bó: một nơi để đi chậm
Khu di tích Pác Bó ở gần biên giới phía bắc Cao Bằng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và làm việc sau khi trở về nước năm 1941. Ở đây có hang Cốc Bó, suối Lê-nin và núi Các Mác, những cái tên do chính Người đặt. Đây là nơi tưởng niệm, nên hãy ăn mặc chỉnh tề, nói khẽ và làm theo hướng dẫn tại di tích.

Vùng biên giới: những điều cần nhớ
Thác Bản Giốc nằm ngay trên đường biên giới, nên hãy mang theo giấy tờ tuỳ thân, đi theo lối tham quan và không vượt qua cột mốc hay khu vực có biển cấm. Khách nước ngoài nên hỏi trước quy định hiện hành về việc đi vào vùng biên. Khi đi bè, hãy mặc áo phao và nghe theo người lái bè.
Đường từ trung tâm Cao Bằng ra thác có nhiều đoạn quanh co, nên nếu dễ say xe, hãy mang thuốc quen dùng và ngồi hàng ghế trước. Về ăn uống, hãy thử bánh cuốn canh vào bữa sáng, vịt quay, và vào mùa thu là hạt dẻ Trùng Khánh rang nóng bán ven đường.
| Mẹo nhanh |
|---|
| Muốn thác đầy và lúa chín: cân nhắc khoảng cuối tháng 9, đầu tháng 10. |
| Sau mưa lớn nước có thể đục; hỏi người địa phương về tình hình thác. |
| Mang giấy tờ tuỳ thân và đi đúng lối ở khu vực biên giới. |
| Đi giày đế bám khi vào hang và mặc áo phao khi đi bè. |
Câu hỏi thường gặp
Thác Bản Giốc nhiều nước nhất vào tháng nào?
Thường vào mùa mưa, khoảng tháng 6 đến tháng 9. Mùa thu, khoảng tháng 9 đến tháng 10, thác vẫn còn nhiều nước và trời thường trong hơn.
Mùa khô có nên đi Bản Giốc không?
Vẫn nên nếu bạn thích nước trong và khách thưa. Thác ít nước hơn hẳn so với mùa mưa, trời lạnh, nên hãy chuẩn bị áo ấm.
Đi Cao Bằng ba ngày có kịp không?
Kịp cho Bản Giốc, động Ngườm Ngao và có thể thêm Pác Bó, nhưng bạn sẽ ngồi xe khá nhiều. Bốn ngày cho phép đi chậm và nghỉ một đêm gần thác.
Hỏi người viết bài · Ban biên tập Ghiền Trip
Ban biên tập Ghiền Trip viết cẩm nang từ thông tin du lịch phổ biến và kinh nghiệm đi đường, và cập nhật khi có thay đổi.




